Van Eyck tot Dürer in winters Brugge
Vorige vrijdag eindelijk de tijd genomen om een dagje naar Brugge te trekken met mijn vaste tentoonstellingsvriendin (hey, er zijn ergere mensen dan een master in kunstwetenschappen om de musea mee af te schuimen. En ze is nog leuk ook :-). Het lange wachten had blijkbaar een doel, want het lijkt alsof we de ideale dag hebben uitgekozen: terwijl iedereen in de file staat, springen wij op de trein die geen minuut vertraging heeft en kletsen alvast bij. Aangekomen in Brugge zijn we weer helemaal mee met elkaars soaps en stappen we in een middeleeuwse wereld onder een blauwe hemel en een dromerig laagje sneeuw. Kon niet beter: Brugge is echt op z'n mooist in de winter.
Toppers in het Groeningemuseum
We stappen door de lieflijke straatjes, springen een leuk ontbijt- en brunchcafeetje binnen voor een dampende koffie en ovenverse croissant en slenteren dan langs het begijnhof. We babbelen zo dat we in een mum van tijd aan het Groeningemuseum staan. Van Eyck tot Dürer blijkt een indrukwekkende expo: alleen al de veelheid van werken is overdonderend. Zaal na zaal ontdek je meesterwerken uit de 15de eeuw en zie je hoe toppers als Van Eyck en Rogier Van der Weyden vanuit Vlaanderen de olieverf en de bijhorende schildertechnieken introduceerden en tot ver in het oosten hun collega's beïnvloedden. Leuk om bij stil te staan is dat dat niet zo vanzelfsprekend was in die tijd. Je zou het vergeten in een tijd waar alles rond communicatie en snelheid draait, maar alleen nog maar een schilderij uit een ander Europees land te zien krijgen, was in de renaissance vaak een privilege. Niet zelden blijken de Oost-Europese tegenhangers van de Vlaamse Primitieven zich geïnspireerd te hebben op kopieën van kopieën, wat niets afdoet aan de invloed, integendeel.
Revolutionair, vroeger... en nu!
Het is knap om zien hoe groot die invloed was en je in te beelden wat dat moet betekend hebben voor iemand met een 15de-eeuws wereldbeeld. In een tijd waarin beelden nog een rariteit waren, moet de nieuwe manier van schilderen en wat er geschilderd werd revolutionair geweest zijn. Ineens lijken de afgebeelde figuren heel levensecht, tot in de kleinste details. Daarenboven staan ze niet langer op een monochrome achtergrond, maar met (niet altijd) perfect perspectief in een levensechte omgeving. Prachtig, die minutieus geschilderde bloemen, interieurs en landschappen. Het moet net zo'n grote impact gehad hebben als de eerste foto's of de eerste tv's. Naast Van Eyck en Van der Weyden zelf, viel ik vooral voor de meester van Flémalle en de ongelofelijke houtsnedes van Dürer. Een revelatie voor mij waren de etsen van von Schongauer: had ik nog nooit van gehoord, maar ze sprongen er zo tussenuit. Leuk aan de opstelling is dat je zelfs als leek ziet dat degenen die nu nog als de meesters bestempeld worden, echt met kop en schouders boven de rest uitstaken. En dan kun je met enige fantasie bedenken dat de toeschouwers van zes eeuwen terug net zo verwonderd stonden te kijken als jij.
Tijd dan voor wat vertier. We lopen over de kerstmarkt en kiezen een leuke taverne uit voor een Vlaamse lunch: koninginnenhapje voor mij en stoofvlees voor mijn vriendin. Het kan niet Vlaamser! En dan is het weer tijd om huiswaarts te keren. Aan het station (mooie gevel trouwens) lopen we langs het IJssculpturenfestival, maar daar is spijtig genoeg geen tijd meer voor. Ik neem me alvast voor er in de kerstvakantie met de kinderen voor terug te komen.
Als je ook zin hebt om Brugge in de winter te bezoeken, kun je voor alle info terecht op www.winterinbrugge.be.
Wil je meer weten over het culturele stadsfestival Brugge Centraal (waar 'Van Eyck tot Dürer' deel van uitmaakt), surf naar www.bruggecentraal.be.
Wil je Brugge zien vanuit je luie stoel, dan zal dit virtueel bezoekje je zeker inspireren!
